Heb je na lang schermwerk last van vermoeide ogen? Of van branderige ogen, wazig zien of hoofdpijn? Dat kan het Computer Vision Syndrome zijn. Dit wordt ook wel digitale oogvermoeidheid genoemd.
Wat is het Computer Vision Syndrome?
Computer Vision Syndrome (CVS) is geen duidelijke ziekte. Het is een verzamelnaam voor klachten aan je ogen en je zicht, door onder andere schermgebruik. Denk aan werken met een computer, laptop, tablet of telefoon.
Goed om te weten: schermgebruik zorgt meestal niet voor blijvende schade aan je ogen – dat blijkt uit onderzoek. De klachten kunnen wel echt vervelend zijn. Vaak gaat het om tijdelijke overbelasting.
Welke klachten komen vaak voor?
Veel mensen noemen deze oogklachten:
- droge ogen
- branderige ogen
- irritatie
- vermoeide ogen
- tijdelijk wazig zien
- moeite met scherpstellen
- hoofdpijn
Ook nek- en schouderklachten kunnen meespelen. Dat kan bijvoorbeeld komen door lang in dezelfde houding te werken. Niet iedereen met CVS heeft hier last van.
Dit kan helpen:
Draag je contactlenzen? Dan kun je daar ook sneller last van krijgen. Bij schermwerk knipper je vaak minder. Daardoor kunnen lenzen droger aanvoelen.
- speciale oogdruppels (kunsttranen) die geschikt zijn voor contactlenzen
- lenzen eruit halen, afspoelen met lenzenvloeistof en daarna weer inzetten (wel eerst je handen wassen!)
Hoe vaak komt het voor?
Computer Vision Syndrome komt veel voor. Uit onderzoek blijkt alleen niet precies hóe veel. Een groot overzichtsonderzoek trok de conclusie dat Computer Vision Syndrome bij gemiddeld 69% van de onderzochte mensen voorkwam. Maar de resultaten van de afzonderlijke onderzoeken lagen ver uit elkaar: ze vonden percentages tussen de 12% en 97%.
Daarom is het beter om voorzichtig te zijn met één vast getal dat laat zien hoe vaak Computer Vision Syndrome voorkomt. Onderzoeken gebruiken namelijk niet altijd dezelfde vragen en uitleg van begrippen.
Wat is er bekend in de wetenschap?
Er is onderzoek gedaan naar Computer Vision Syndrome. Hoewel het geen hele duidelijke aandoening is, zijn er wel een aantal dingen bekend.
- Door werken achter een scherm knipper je minder vaak dan normaal. Daardoor verdampt je traanfilm sneller. Zo krijg je eerder droge of branderige ogen. Hier is sterk bewijs voor gevonden in onderzoek.
- Hoe meer schermgebruik, hoe meer klachten. Vooral als je zonder pauze achter je scherm zit. Ook hier is sterk bewijs voor gevonden in onderzoek.
- De manier waarop je werkt kan meespelen. Dingen zoals schermhoogte, hoe ver je van je scherm af zit, licht en lichtreflectie en je houding spelen allemaal een rol. Als je werkplek niet goed is, kun je oogklachten én nek- en schouderklachten krijgen. Hier is redelijk bewijs voor gevonden in onderzoek.
Blauw licht en CVS
Er is ook onderzoek gedaan naar blauw licht. Kan dat de oorzaak zijn voor CVS? Hier is nog weinig goed bewijs voor gevonden. Een onderzoek vond bijvoorbeeld dat brillen die blauw licht filteren niet helpen tegen oogklachten door veel beeldschermwerk.
Het RIVM zegt wel dat ‘s avonds veel achter een beeldscherm zitten kan zorgen voor minder of slechter slapen. Maar het is niet bewezen dat blauw licht daarvan de oorzaak is. Het kan bijvoorbeeld ook komen doordat je hoofd nog heel actief is door het beeldschermgebruik.
Waarom ontstaan de klachten?
De klachten ontstaan meestal door een combinatie van oorzaken.
Denk aan:
- lang achter elkaar naar een scherm kijken
- weinig pauzes nemen
- kleine letters lezen
- moeite hebben met scherp te zien
- droge lucht
- airco of tocht
- fel licht of spiegelingen
- een scherm dat te hoog, te laag of te dichtbij staat
- een brilsterkte die niet goed past
- droge ogen
- stress of slaaptekort
Wat kun je zelf doen?
Bij oogklachten kun je proberen om de klachten te verminderen. Je hoeft niet alles in één keer te veranderen. Kleine stappen helpen al.
Dit kun je bijvoorbeeld doen.
Neem korte pauzes
Gebruik bijvoorbeeld de 20-20-20-regel. Kijk elke 20 minuten ongeveer 20 seconden naar iets in de verte van ongeveer 20 meter. Dit is geen medisch advies. Het is wel een handig ezelsbruggetje.
Stel je werkplek goed in
Let op deze punten:
- zet je scherm recht voor je
- houd ongeveer een armlengte afstand tussen jezelf en het scherm
- zet de bovenkant van je scherm op of onder ooghoogte
- voorkom spiegeling van ramen of lampen. Bijvoorbeeld door niet met je rug naar een raam te zitten.
- zet je scherm liever niet direct voor of naast een raam
- pas helderheid en contrast aan (Lees hier hoe je dit doet)
Maak kijken makkelijker
- vergroot letters
- zoom in (De sneltoetsen hiervoor in een internetbrowser zijn: vergroten Ctrl+; verkleinen Ctrl-)
- knipper bewust en volledig met je ogen
- wissel schermwerk af met ander werk
- laat je ogen controleren als je vaak wazig ziet
- vraag advies over een computerbril als je veel klachten hebt
- bij droge of geïrriteerde ogen kunnen oogdruppels soms helpen
Wanneer zoek je hulp?
Oogklachten kunnen heel vervelend zijn. Je kunt daarvoor ook contact opnemen met je huisarts, bedrijfsarts, oogarts, opticien, optometrist of contactlensspecialist.
Maak een afspraak als:
- je klachten steeds terugkomen
- je vaak wazig ziet
- scherpstellen moeilijk blijft
- je denkt dat je bril of lenzen niet goed zijn
- droge ogen niet verbeteren
Soms kan er iets ernstigs aan de hand zijn. Zoek sneller hulp bij:
- plots slechter zien
- dubbelzien
- hevige oogpijn
- hevige hoofdpijn
- een rood en pijnlijk oog
- pijn bij licht
- een deel missen/ontbreken in het gezichtsveld
- vervorming van het zicht
Hoe kan de RSI-vereniging helpen?
Computer Vision Syndrome gaat vaak niet alleen over je ogen. Het gaat meestal om een combinatie van kijken, hoe je werkt en in welke houding, en herstel.
De RSI-vereniging kan je helpen. Bijvoorbeeld met:
- betrouwbare informatie
- herkenning van klachten
- uitleg over overbelasting
- tips voor pauzes en herstel
- steun bij werkgerelateerde klachten
Belangrijk om te onthouden
Computer Vision Syndrome komt meestal door tijdelijke overbelasting. Het betekent niet automatisch dat je ogen beschadigd zijn.
De klachten kunnen wel heel vervelend zijn. Vaak helpt het om pauzes te nemen, je werkplek beter in te stellen, je ogen te laten controleren en schermwerk af te wisselen
Inhoud
