Hoe is het nu met Sandra Brandt? Interview

Over ondernemen vanuit een handicap

Bij een oproep voor een ‘Bankgesprek met de RSI-vereniging’ via LinkedIn, was daar ineens een: “Hee hallo, met mij gaat het goed, ik heb helemaal geen klachten meer” van Sandra Brandt. In 2008 had ik al een interview met haar gedaan voor de RSI-vereniging. Destijds was ze volledig arbeidsongeschikt door RSI-klachten en inmiddels gestart met ondernemen. Helemaal geen klachten meer? Hoe heeft ze dat bereikt? En hoe gaat het nu verder met haar?

Ik had ik alvast op haar website gekeken om me op het gesprek voor te bereiden. Inmiddels is ze schrijfster, coach, presentator, en recenter coördinator bij het Leger des Heils. Dat klinkt als een succesvolle route naar ondernemen, waarbij ze haar expertise steeds verder heeft uitgebouwd.

Ze moet lachen als ze de telefoon opneemt, “Ja, achttien jaar geleden, dat is al een heel leven hè, hoe is het met jou?” Ik vertel over mezelf en voor ik het weet begint ze me te coachen, heel direct, rustig, ontspannen. Daarmee is gelijk duidelijk wat haar coachingstijl is. En ik moet zeggen, ik voelde me ook meteen op mijn gemak. “Maar nu even naar jou”, probeer ik haar te onderbreken. Toch blijkt deze korte coachingsessie een introductie naar het begrijpen van haar werk nu.

Van valkuil tot kracht

“Ik ben heel sensitief van aard. Veel mensen sneuvelen daardoor, want te veel prikkels veroorzaakt stress en dat veroorzaakt weer ziekte. En sta je aan vanwege trauma of vanwege je supersensitieve aard? Meer dan de helft van de hoogsensitieven, de Hsp’ers, is dat vanwege trauma”, vertelt ze gedreven. “Al die jaren heeft het hoogsensitieve me tegengewerkt, dacht ik. Totdat ik er langzaam achter kwam door therapie en opleidingen dat dit juist mijn kracht was. Hierdoor ben ik in staat precies aan te voelen waar de knelpunten zijn en anderen te ondersteunen richting steviger innerlijk leiderschap en flow.”

RSI weg?

“Ja dat klopt, in 2008 was ik inderdaad al begonnen met de ‘stoppen-voordat-het-pijn-doet-methode’. En ik ben gestopt met plannen, dingen moeten. In plaats daarvan kijk ik gewoon hoe het gaat. Dat scheelt heel veel stress.” In 2008 kon ze niets met haar armen doen bij het opstaan. Pas na een uur wandelen en een meditatie kon ze haar boterham smeren. Op deze manier bouwde ze haar capaciteit geleidelijk aan weer op, en nu 18 jaar later is de RSI gewoon weg.

Ondertussen was ze vanuit de WAO gestart met haar bedrijf voor werkplekonderzoek, (T)act Gezond werken. Zo bouwde ze langzaam haar portfolio uit naar coaching, voor bedrijven en teams, en individuele coaching. Ook volgde ze zelf nog de nodige trainingen en opleidingen: “Zelfreflectie en -ontwikkeling heeft altijd een grote rol gespeeld voor mij. Ik wilde ooit een boek schrijven die al mijn inzichten over het leven zou omvatten, maar ik wist nog niet hoe.” Het antwoord kwam sneller dan ze dacht. “Toen ik in 2015 mezelf hoorde klagen over het geklaag van mijn toenmalige schoonmoeder, realiseerde ik me dat ik hetzelfde deed. Ik ging op onderzoek uit naar wat er voor klagen in de plaats zou komen als ik oprecht wilde blijven. Dat het iets met liefde en medemenselijkheid te maken moest hebben wist ik direct. Het ‘klaagvrijonderzoek’ in mijn leven duurde uiteindelijk vier jaar en bracht alle puzzelstukjes samen van wat ik in het leven had geleerd.”

Klaagvrij leven

In een interview met BNN Nieuwsradio in 2017 zei ze daarover: “Er zit bij iedereen een behoefte onder het klagen. Begin bij jezelf, kijk naar jouw behoefte bij het klagen en neem dat serieus.” In haar boek Klaagvrije maandag beschrijft ze de taal van je innerlijke criticus en hoe je daaruit weg kunt blijven om zo meer liefdevol met jezelf om te gaan. “Door de échte reden te vinden voor je klaaggedrag; ‘Is het weerstand óf een intrinsieke motivatie?’, kom je erachter wat je werkelijk wil. Van passief naar actief te gaan en daarmee de regie nemen. Overigens betekent dat soms ook dat je iets moet láten in plaats van doen”, zegt ze hierover.

Labels

Daarna legt ze me uit hoe je al vanuit een ander taalgebruik anders naar jezelf kunt kijken. “De taal die je gebruikt, zowel in gedachten als hardop, speelt een sleutelrol in het probleem en dus ook in de oplossing. In plaats van te zeggen: ‘Ik ben bang’, zeg je ‘ik voel angst’. Daarmee breng je jezelf meer in de observatierol van je eigen zenuwstelsel. Je stopt met labels op jezelf plakken en jezelf daarmee te definiëren. Je bent niet de angst, maar je voelt de angst en observeert die. Dan zie je van een afstand wat je centraal zenuwstelsel doet. Dus door de taal te veranderen, kun je kijken wat je eigenlijk nodig hebt om te schakelen naar een meer gewenste situatie.”

Ze vervolgt haar verhaal vol enthousiasme; “Want de volgende stap is werkelijk bevrijdend: ‘Wat als ik vrij mag dromen? Zonder die angst of die andere heftige emoties?’ Je gaat de innerlijke criticus op die manier sneller herkennen en kunt er dan ook voor kiezen om hem voorbij te lopen. Of zelfs vóór je laten werken als je jezelf minder identificeert met de labels. In die zin dat je jezelf niet meer identificeert met het label ‘ziek’, maar meer in het moment beweegt. Je kijkt in die nieuwe vrijheid naar wat er nu nodig is en waar je stapje voor stapje naartoe wil gaan.”

Een volgende stap

Dit Klaagvrije model bracht Sandra in een bijna vloeiende beweging naar de polyvagaaltheorie. Eigenlijk was de weg hier naartoe ook haar levensweg. Door het krijgen van drie kinderen en steeds meer te gaan werken vanuit intuïtie en ander gedrag uitproberen. “Met de angst in de hand de volgende stap nemen.”, vertelt ze. “Per dag een intentie zetten. Kijken wat jou dient. Al doende ben ik zo gegroeid naar wie ik eigenlijk ben. De energievelden stromen en staan met elkaar in verbinding. Dat is precies waar ik anderen ook naartoe coach tijdens de wandelsessies in de duinen bijvoorbeeld.”

De polyvagaaltheorie: wat is het en wat doe het?

De polyvagaaltheorie gaat uit van de werking van de nervus vagus, de tiende zenuw in het centrale zenuwstelsel. In de polyvagaaltheorie wisselt het lichaam continu tussen ‘veilig’ en ‘onveilig’. Bij een veilige situatie activeert het voorste (ventrale) deel van deze zenuw. Dit zorgt voor de vertering, herstel, en rust; de parasympathicus. “Hierdoor kun je met gemak jezelf uitdrukken, luisteren en een ander aankijken, verbinden met jezelf en de ander”, zegt Sandra.

“Zodra je getriggerd raakt, dat kan al door een gedachte, een geur of zelfs het uitblijven van een appje terug van iemand, dan gaat een ander deel van de zenuw tot actie over. Dit zijn situaties waarbij actie of bescherming nodig is. Dit activeert de sympathicus waardoor je in actie kunt komen. Weglopen, boos worden, je stem verheffen om je punt te maken bijvoorbeeld”, legt ze verder uit.

“Normaal gesproken kom je daarna weer in standje veilig. Als je zenuwstelsel echter al lang heeft besloten dat dit geen effect gaat hebben (terecht of niet), schakelt het razendsnel door naar het ‘dorsale deel’ van de nervus vagus. Hier zit de shutdown, de blik die leeg wordt, de persoon wordt stil, de spijsvertering komt op een laag pitje en zelfs de bloeddoorstroming naar de hersenen vermindert waardoor je minder kunt voelen en denken. Dit alles ter bescherming. Tijdens de coaching-wandelsessies help ik de ander om de eigen responsen te respecteren en langzaam weer terug te komen in hartsverbinding: in contact met jezelf en de buitenwereld. Waardoor het mogelijk wordt om het innerlijk leiderschap weer te voelen en je veilig te voelen.”

Maar hoe coach je iemand die de hele tijd ààn staat? In de onveilige stand?

“Je kunt iemand in feite niet coachen als het sein continu op onveilig staat. Dan komt het niet binnen. Als coach kan ik dan ook alleen maar werken vanuit mijn eigen veilige energieveld. Voor de coachingsessie zorg ik dat ik zelf in deze modus kom. Als ik een veilig energieveld maak, voelt de client dat het veilig is. Dat is het begin van de defensie loslaten. Pas in die staat, die rust in het systeem, kunnen we in kaart brengen wat de werkelijke behoefte is. En kun je vanuit je ziel gaan waarnemen.”

Welke cliënten heb je dan zoal?

“Ik coach nu voornamelijk wandelend. Van evaluatie naar re-integratie in het lichaam, via het hartcontact, naar terug in de ziel. Waarnemen vanuit de ziel. Het zijn meestal hoogopgeleide mannen, wandelende hoofden die geen connectie meer hebben met hun lichaam. Zo heb ik eens een huisarts van zijn hartmedicatie afgeholpen. Puur door hem te helpen voelen wat hij nodig had en zich niet meer af te sluiten van zijn lichaam.”

Wat zou je mensen met RSI nu aanraden?

“Vaak wordt er van alles van je verwacht met het weer opbouwen van je belastbaarheid. Maar ik zou zeggen, druk zetten veroorzaakt stress en dan gaat de nervus vagus in standje onveilig, dat werkt dus niet. Genezing begint vanuit rust en opbouwen vanuit je eigen gevoel en mogelijkheden. Juist vanuit ontspanning en het parasympatische zenuwstelsel ontstaat genezing. Wees lief voor jezelf, geef jezelf complimenten bij elke vooruitgang”.

En hoe kan je gaan ondernemen vanuit een situatie met een ziekte of aandoening?

“Stel jezelf hierbij de vraag: waartoe ben ik hier op aarde? Welke kwaliteiten in mij mag ik omarmen en daar anderen mee helpen en van dienst zijn? Doe alles op je eigen tempo, houd de regie. Want van wie moet jij wat? Geef ook aan je opdrachtgever door dat jij het op deze manier doet. In ieder geval niet wachten tot je zelfvertrouwen hebt. Dat komt al doende. En blijf de grenzen aanvoelen, stop voordat het teveel is.”

Als laatste: wat heeft RSI je gebracht?

“Eigenlijk precies wat ik hiervoor beschreef. Het heeft me in staat gesteld om helemaal mijn eigen weg te gaan, vrij van alle conventies en volledig in lijn van wat ik had te geven en wat ik aankon. Juist deze weg van herstel was tegelijkertijd mijn opleiding en heeft me gebracht waar ik nu ben.”

Daarmee geeft Sandra ook  precies aan welke prachtige nieuwe weg je kunt bewandelen na een heftige periode van uitval door RSI. Veel mensen kunnen door re-integratie weer geheel of gedeeltelijk aan het werk, in de eigen baan of in een andere sector. Maar Sandra heeft laten zien wat mogelijk is als je volledig je hart durft te volgen.

Vorige interview:

2008-2-handvat2_2008_-mei-1.pdf

Boek Klaagvrije maandag – Home – SandraBrandt.nl

‘Klaagvrije maandag’ is een behoorlijke opgave | BNR Nieuwsradio

Foto’s: Sandra Brandt

Wat is het verschil tussen sympathisch en parasympatisch zenuwstelsel?

Het Sympathische Zenuwstelsel: Actie en Energie

Het sympathische zenuwstelsel is het deel van het autonome zenuwstelsel dat je lichaam voorbereidt op actie. Het is als een gaspedaal in een auto – het zorgt voor een stijging van energie en alertheid. Dit systeem is vooral actief tijdens stressvolle situaties, waarbij het lichaam in een staat van ‘vechten of vluchten’ wordt gebracht.

Het sympathische zenuwstelsel zorgt voor een verhoogde hartslag, versnelde ademhaling, verwijde pupillen en een verminderde spijsvertering. Het doel is om het lichaam te voorzien van de energie en middelen die nodig zijn om snel te reageren op bedreigingen of uitdagingen.

Het Parasympathische Zenuwstelsel: Rust en Herstel

In tegenstelling tot het sympathische zenuwstelsel, werkt het parasympathische zenuwstelsel als de remmen van een auto. Het is verantwoordelijk voor het herstellen van het lichaam naar een staat van rust na een periode van opwinding of stress. Dit systeem bevordert ontspanning, voeding en herstel.

Het parasympathische zenuwstelsel verlaagt de hartslag, stimuleert de spijsvertering, vernauwt de pupillen en bevordert de afscheiding van speeksel en tranen. Het zorgt ervoor dat het lichaam de energie kan behouden en herstellen die tijdens de ‘vechten of vluchten’ reactie is verbruikt.

https://madinthenetherlands.org/onveilige-hechting-polyvagaal-theorie/

How to Map Your Own Nervous Sytem: The Polyvagal Theory – The Movement Paradigm

Dit is de Polyvagaal theorie * PsychoseNet

De Polyvagaal theorie is in 1994 ontwikkeld door Dr. Stephen Porges. In deze theorie kan het autonome zenuwstelsel op directe wijze kan worden geïntegreerd in verschillende vormen therapie.

Het doel is om cliënten hun reacties opnieuw vorm te leren geven; het bouwt het vermogen om emoties te reguleren en creëert automatische reacties van veiligheid en verbinden.

Het heeft een basis in de drie reacties, of je de staat waar je op dat moment in zit:

• Vechten
• Vluchten
• Bevriezen

Het leren herkennen van de staat waarin je verkeert, kan helpen om in een andere staat te komen. Bijvoorbeeld kun je leren om in een in staat van veiligheid of tevredenheid te komen in plaats van angst of vluchten.

Nervus vagus

De belangrijkste zenuw in deze theorie is de nervus vagus. De nervus vagus of zwevende zenuw, is de tiende hersenzenuw. Deze zenuw heeft invloed op verschillende functies en automatische reacties in het lichaam. Van alle hersenzenuwen is de nervus vagus het meest complex. De zenuw beïnvloedt functies die te maken hebben met hart, longen, slokdarm, pancreas, maag en darmwerking, de circulatie en bepaalde emotionele reacties.

Stimulatie van de Nervus Vagus, kan vermindering van stress, ontsteking, angst en chronische ziekte bewerkstelligen. Reacties tussen brein en het zenuwsysteem kunnen positief worden beïnvloed door massage, meditatie, yoga die zijn gericht op specifieke zenuwgroepen.

De polyvagaaltheorie wordt geïntegreerd in bestaande (trauma-) therapieën en wordt gebruikt door verscheidde professionals zoals de politie, psychologen, haptonomen, psychiaters en hulpverleners.

Voor wie?

De mensen die baat hebben bij therapieën die polyvagaaltheorie toepassen zijn: onder andere mensen met:

• Trauma
• Angst
• Depressie
• Autisme.’

 

Hoe dit aansluit bij coaching of begeleiding

In coaching wordt de polyvagaaltheorie vaak gebruikt om:

• cliënten te helpen hun stresspatronen te begrijpen;
• regulatievaardigheden te ontwikkelen;
• communicatie en relaties te verbeteren;
• veerkracht op te bouwen bij ziekte, werkdruk of herstelprocessen.

 

Geschreven door Gabriëlle Koeijvoets, lid van onze mediaredactie en coach.