Vaktherapie: emoties verwerken door creatief te zijn

 
Vaktherapie, dat is emoties bij langdurige klachten verwerken door creatief te zijn. Of dat nu RSI-klachten of verlies van iets anders is. Bijvoorbeeld door te schilderen, boetseren, zingen, dansen of toneel te spelen. Je hoeft geen talent te hebben, het gaat erom je gevoelens te uiten. Maar hoe werkt vaktherapie?

Vaktherapie: man, met stoom die uit zijn oren komt (met AI gemaakt)

Tegenslagen

Tegenslagen horen bij het leven – iedereen krijgt ermee te maken. Je kunt verdrietig of boos zijn, omdat je nog steeds RSI-klachten of pijn hebt. Of misschien heb je daardoor je baan verloren. Je leven staat op de kop en dat geeft veel stress. En daar kunnen je klachten weer erger van worden.

Rouwen

Om je verlies te verwerken is het nodig om erom te rouwen. Verlies hoeft niet om een persoon te gaan, dat kan ook het verlies van je baan zijn. Door een chronische ziekte of handicap kan je leven helemaal veranderen en dat kan heftig zijn. Het maakt emoties in je los.

Verlies door ziekte of handicap noemen we levend verlies. In onze blog Levend verlies door een (chronische) aandoening kun je er meer over lezen. Rouw moet je voelen, het roept sterke emoties op. Door die emoties te verwerken, kun je je verlies accepteren.

Emoties

Emoties, zoals pijn, verdriet, teleurstelling en boosheid, kunnen ervoor zorgen dat je pijn niet over gaat. Maar hoe komt dat? Drs. Oerlemans heeft dat uitgelegd in een webinar over enactivisme. Enactivisme is een nieuw denkbeeld over chronische pijn, waarin lichaam, geest én emoties een rol spelen.

Meer over enactivisme:

Verwerken

Vaktherapie: luid schreeuwend kind, dat erg boos is t (met AI gemaakt) en zo emoties verwerkt

 

 

 

Al je emoties moet je verwerken om verder te kunnen. Want als je dat niet doet, dan blijft al je energie naar je emoties toe gaan. Dan blijf je boos en verdrietig en de situatie verbetert niet. Uiteindelijk kun je er depressief van worden.

 

Hulp bij tegenslagen verwerken

Hoe verwerk je tegenslagen? Dat kan op verschillende manieren, dé manier die voor iedereen goed werkt, is er niet. Zoek iets dat bij jou past en waar je je prettig bij voelt.

Let ook op de vergoeding door je zorgverzekering, dat hangt af van jouw polis. Soms kun je kosten aftrekken via je aangifte inkomstenbelasting, zie voorwaarden aftrek zorgkosten.

Therapeutische begeleiding

Vaktherapie: lichtbalk die gebruikt wordt bij EMDR

Een (gespecialiseerde) therapeut kan je helpen, bijvoorbeeld:

Sporten en bewegen

Vaktherapie: twee mensen die met stokken aan Nordic Walking doen

Sporten of bewegen zijn noodzakelijk. Je hoeft niet te trainen voor de Olympische Spelen, maar wandelen en zwemmen kunnen vrijwel altijd. Een andere sport is ook goed. Denk aan:

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie leert je om te gaan met negatieve gedachten. Want die hebben invloed op hoe je je voelt en hoe je je gedraagt. Het doel van deze therapie is dat je dingen gaat doen die je nu uit angst voor pijn vermijdt.

Voorbeelden van cognitieve gedragstherapie:

  • graded activity leert je om je belastbaarheid langzaamaan weer op te bouwen
  • graded exposure leert je om je angst voor pijn te overwinnen
  • bij (pijn-)revalidatie leer je om zo zelfstandig mogelijk te leven in de maatschappij en zo goed mogelijk met je beperkingen om te gaan

Ontspannen

Als je goed kunt ontspannen, dan heb je minder stress. Stress kan veel invloed hebben op pijn. Je kunt (leren) ontspannen met verschillende methoden, zoals:

  • Mindfulness (ACT)
  • Methode Van Dixhoorn (adem- en ontspanningstherapie), zie ons artikel De Methode Van Dixhoorn levert energie op: Hoe leer ik thuis onthaasten en ontspannen? RSI-Magazine 2020-3, pagina 20-22
  • psychosomatische fysiotherapie helpt je om evenwicht te vinden tussen spanning en ontspanning en wat je grenzen zijn, zie ons artikel Psychosomatische fysiotherapie, een specialisatie die je moet ontdekken, RSI-Magazine 2021-1, pagina 14-15
  • speltherapie brengt denken, voelen en handelen in balans. Speltherapie is meestal voor kinderen, maar het kan ook volwassenen helpen

Vaktherapie

Creatieve manieren om emoties te verwerken, vallen onder vaktherapie, bijvoorbeeld:

  • beeldende therapie
  • dans- en bewegingstherapie
  • dramatherapie
  • muziektherapie
  • psychomotorische (kinder-)therapie

Het schrijven van gedichten of verhalen valt ook onder vaktherapie. Redactielid Magda doet dat, ze schrijft haiku’s, tanka’s en verhaaltjes. Zie 3 gedichten voor het einde van het jaar: de december gedichten. En ikzelf ook, als schrijver van blogs en pagina’s voor onze website en andere media.

Meer informatie over behandelingen

Meer informatie over behandelingen vind je op onze pagina’s Behandelingen A-Z en Ontspannen en bewegen A-Z.

Bron

Het idee om over vaktherapie te schrijven, komt voor mij uit het blad Libelle. In nummer 22 van 2025 staat een artikel, De kracht van vaktherapie: over creatief uiten en verwerken. Dat is de basis geweest voor mijn artikel.

Het artikel was heel herkenbaar voor mij. Ik ging erover nadenken en kwam tot de conclusie dat ik dit zelf doe, zonder het te beseffen. Dat dit ook mijn manier is om emoties te verwerken. En dat het veel voldoening geeft om zelf dingen te maken, met alle (rijkelijke) fantasie die ik heb.

Meer ideeën

Vaktherapie: afdrukken van handen met verschillende kleuren

Je hobby blijft je hobby, dat is een bewuste keuze. Heel vervelend als je dat niet kunt doen. Het kan misschien niet meer op de manier die je gewend bent, maar soms kun je iets in de werkwijze aanpassen of een nieuwe hobby vinden.

Op de webpagina Chronische pijn en hobby’s van Pijnstad staan voorbeelden en tips.

 

Eigen verhaal Corinne

Hoe verwerk ik zelf mijn emoties? De rode draad daarin blijkt creativiteit te zijn. Dat realiseer ik me nu, ik had er nooit zo over nagedacht. Creativiteit is voor mij altijd heel belangrijk geweest. Ik heb veel verschillende dingen gedaan – hobby’s wisselen bij mij geregeld af.

Ik ben een beetje van alle markten thuis, maar blink nergens in uit. Een tijd lang doe ik iets heel intensief en daarna ga ik over op iets anders, waar ik me dan vol overgave op stort. Afwisseling vind ik leuk en iets nieuws ook.

Geen sportschool of meditatie

De sportschool is niets voor mij, maar zwemmen, wandelen en fietsen wel. Alleen gaat dat nu niet meer, omdat ik inmiddels veel meer aandoeningen heb die dat belemmeren, die het – bij elkaar opgeteld – onmogelijk maken.

Vroeger zwom ik elke dag, als het buitenbad open was. En in de winter wekelijks in een binnenbad, toen ik nog een auto had. Ik zwom met zwemvliezen, zoals je kunt lezen in het artikel Turbozwemmen met RSI en zwemvliezen, RSI-Magazine 2014-2, op pagina 18.

Vaktherapie: onderkant van een eend op kiezelstenen, met poten met zwemvliezen

 

Mijn zwemvliezen waren wel veel langer dan die van de vogel op de foto. Niet geschikt om op te lopen. Het is heel zwaar, maar ik kon er heel snel mee zwemmen. Eigenlijk turbozwemmen, want ik ging iedereen voorbij. Ook op de fiets, want je krijgt er sterke kuiten van.

 

 

Mediteren past evenmin bij mij – ik kan mijn aandacht er niet bij houden, ik dwaal steeds af en ben in mijn hoofd met allerlei andere dingen bezig. Ik voel helemaal niet wat ik zou moeten voelen. Ik heb onlangs nog een keer meegedaan aan online stoelyoga. Helaas, geen succes.

Handwerken en handenarbeid

Waar word ik dan wel blij van? Dat is best veel, van handwerken tot muziek maken of luisteren, ontwerpen met lego, dieren en schrijven. Ik hoef niet te kiezen, het kan allemaal naast elkaar, wat ik maar wil.

Al jong was ik aan het handwerken, veel haken en borduren. Ik deed dat ook achterin de auto als we onderweg waren in de vakantie en op de camping. Zelfs op verjaardagsvisites zat ik te haken, iedereen kende mij zo en keek er niet meer van op.

Vanaf de tijd dat ik naar de basisschool ging (circa 6-7 jaar) kreeg ik muziekles. Later ging ik aan de slag met kralen rijgen, macramé, spinnen en weven. Als volwassene heb ik op een schilderclub gezeten. Daar was ik niet heel goed in, maar het ging om het plezier, het samen dingen maken en van elkaar leren.

In de vakanties in Zwitserland heb ik daar netjes leren borduren. De voor- en de achterkant moesten allebei mooi zijn. Dat leerden ze daar op school, in Nederland was alleen de voorkant belangrijk.

Haken

Haken heb ik tot een aantal jaren geleden heel intensief gedaan. En het liefst Tunisch haken, met zo’n lange haaknaald. Aan breien heb ik een hekel, maar soms doe ik het wel voor een boordje of voor afwisseling, een combinatie van technieken.

20 jaar lang durfde ik niet te haken door mijn klachten, maar toen ik het een keer probeerde ging dat goed. De eerste keer één toer, daarna een aantal toeren en later urenlang. Het bleek prima te gaan en ik kreeg er geen klachten van.

Toch zijn er wel beperkingen. Grote, zware dingen veroorzaken wel degelijk pijn. Bij dierenfiguren of poppetjes moet je tijdens het haken alles opvullen en dan de laatste toeren haken voor je het werk kunt afsluiten. Dat gaat niet meer.

Losse vierkanten haken voor een patchwork deken of plaid gaat ook heel goed, maar zodra ik het aan elkaar moet gaan haken en een rand eromheen moet haken, wordt het te zwaar en gaat het pijn doen. Dat was eens, maar nooit weer.

Vaktherapie: gehaakte rode pannenlap met witte afbeelding van kat

 

Kleine dingen die je makkelijk mee kunt nemen voor onderweg zijn het meest geschikt. Ik neem vaak haakwerk mee als ik naar het ziekenhuis moet. Als ik zit te wachten op de taxi, zit ik lekker te haken. Ik heb de halve buurt van pannenlappen voorzien. Met eigen ontwerpen van geometrische figuren tot afbeeldingen.

 

Hele garderobes voor barbiepoppen heb ik gemaakt voor buurkinderen. Een doosje vol met hoedjes, badpakken, lange broeken, jurkjes, truitjes en kralenkettingen, tasjes en meer voor verjaardagen of sinterklaas. Allemaal zelf ontworpen, want daar waren geen patronen voor te vinden.

Ik heb wel eens voor Sint Maarten in plaats van snoep zelfgemaakte barbiekleertjes gegeven. Ik had dertig setjes klaarliggen van een rokje met een truitje in verschillende kleuren. En toen kwamen er allemaal jongetjes langs. Maar die wilden toch ook de kleertjes in plaats van snoep. Veel modeontwerpers zijn mannen – niet zo gek dus.

Lego

Mijn allergrootste passie als kind was lego of andere bouwstenen. Niet van die kant-en-klaar pakketten, maar losse blokjes in allerlei kleuren, met dakstukken en deuren en ramen, waarmee je zelf dingen kunt ontwerpen. Ik bouwde huizen, met binnenmuren, een trap en een keukenblok erin. Flats, rijtjeshuizen of vrijstaande huizen en villa’s of bungalows.

Vaktherapie: voorbeeld lego van zadelkruisdak met uitbouw

 

Ik leerde mijn neefjes en andere kinderen hoe ze konden bouwen met lego. Op verschillende manieren daken maken en bouwwerken die niet uit elkaar vallen omdat de blokjes niet goed zijn geplaatst. Samen iets bouwen, of ieder apart. De foto is een voorbeeld van een soort dak.

Al mijn blokjes zijn gesorteerd op kleur en soort, in aparte bakken. Ik had eigenlijk architecte willen worden, maar was niet zo goed in exacte vakken. Ik heb alles nog steeds, maar doe het al jaren niet meer. Ik ben nu creatief in andere dingen, zoals schrijven.

Dieren

Vaktherapie: kitten Loedertje-Boefje-Monstertje in een mandje met haakwerk

 

Dieren zijn een andere grote passie van mij en dan vooral katten. Vaak zat ik ’s zomers in de tuin te haken. Het kitten van de buren vond dat wel gezellig en ging gewoon in het mandje met haakgaren liggen (zie foto). Hij had eigenlijk (nog) geen naam en ik heb hem daarom Loedertje-Boefje-Monstertje genoemd.

Mijn eigen katten zaten in hun mand en stonden buiten op de tafel. Loedertje-Boefje-Monstertje ging daar bovenop of tussen liggen. Hij wilde er ook bij horen, zocht aandacht, want zijn eigen baasjes waren de hele zomervakantie in het buitenland. Hij was nog maar een paar maanden oud.

Schrijven

De laatste jaren schrijf ik vooral veel, eerst voor het RSI-Magazine en de nieuwsbrief, nu voor de website. Dat is ook creatief, een vorm om jezelf te uiten. Of om te ontspannen en tot rust te komen.

Voor het schrijven heb ik cursussen gevolgd. Cursussen van Involv (voorheen PGO Support), over schrijven voor een website, schrijven voor mensen die niet goed kunnen lezen en schrijven of begrijpen en mensen die blind, slechtziend, doof of slechthorend zijn. En meer.

Naast creativiteit is zelfontwikkeling ook belangrijk. Nieuwe dingen leren kan altijd, dat houdt je jong. Ik voel me nog steeds 25 (geestelijk), maar mijn lichaam is 68 en heeft – en krijgt steeds meer – beperkingen. Daar moet ik rekening mee houden, maar ik laat me er niet door tegenhouden.

Dagafsluiting

Ik bespeel al jaren geen instrumenten meer, maar ik luister altijd aan het einde van de dag naar muziek. Om te ontspannen, mijn hoofd leeg te maken. Het is een soort afsluiting van de dag, waarin ik langzaam aan activiteiten afbouw. Computer en andere beeldschermen gaan dan uit.

Daarna ga ik douchen en in mijn relaxstoel zitten. Van de warme douche ben ik dan slaperig, dus inslapen is geen probleem. Een tijdje (paar uur later) later ga ik verder slapen in bed. Dit werkt voor mij goed, ik heb geen 4-7-8 methode nodig en ik tel ook geen schaapjes.

We hebben een aantal artikelen geschreven over slapen, met nog meer tips:

Kies je eigen manier om goed te kunnen slapen. Daar moet je soms even naar zoeken, of verschillende dingen proberen. Misschien kom je eruit met de tips uit de hiervoor genoemde artikelen. Welterusten!

 

Tekst: Corinne Travail
Afbeeldingen: Pexels, Pixabay, Wikimedia en Corinne Travail

Hoe nuttig was deze pagina?

Geef een beoordeling van minimaal 1 en maximaal 5 sterren.

Gerelateerde berichten

Comments (0)

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top