Webinar: Als pijn blijft: hoe werkt chronische pijn? Waarom blijft pijn soms bestaan, ook als…
Onderzoekers laten andere oplossingen voor de gebruikelijke computermuis zien
De computermuis is al tientallen jaren een vast onderdeel van de werkplek. Maar wat als juist het ontwerp van de muis zelf een belangrijke oorzaak is van klachten aan hand, pols, arm en schouder? Onderzoekers uit de Verenigde Staten denken dat het tijd is om dat opnieuw te bekijken. We kwamen dit onderzoek tegen en zochten uit wat het is en of dit in Nederland ook bestaat.
Het onderzoek
Kort geleden schreef Live Science over twee proeven met computermuizen die speciaal zijn ontwikkeld om de lichamelijke belasting tijdens computerwerk te verminderen. De ontwerpen zijn heel anders dan de gewone muis en kunnen in de toekomst zorgen voor minder RSI- en KANS-klachten.
Volgens de onderzoekers komt een deel van de overbelasting doordat gebruikers hun muis vaak moeten verplaatsen. Dan maak je duizenden kleine bewegingen per werkdag, die steeds hetzelfde zijn.
Om dit probleem aan te pakken ontwikkelden zij twee nieuwe modellen:
- Fleximouse is een zachte, vervormbare muis. In plaats van de hele muis te verschuiven, kan de gebruiker door lichte druk- en knijpbewegingen de cursor (het aanwijspijltje) besturen. Hierdoor heb je minder grote arm- en polsbewegingen nodig.
- A-frame Mouse houdt de hand in een meer natuurlijke positie en vermindert de draaiing van de onderarm. Het ontwerp doet een beetje denken aan bestaande verticale muizen, maar gebruikt een andere opbouw die de pols minder belast.
Hoewel beide ontwerpen nog worden onderzocht, laten eerste resultaten zien dat gebruikers minder bewegingen hoeven te maken en dat bepaalde spieren minder worden belast.
Foto’s van de alternatieve muizen Fleximouse (Image 1) en A-frame Mouse (Image 2)
Een interessante gedachte
De onderzoekers bekijken niet hoe mensen beter kunnen werken met een gewone muis. Ze gaan juist kijken of de muis zelf veranderd moet worden.
Dat is bijzonder, want veel mensen met RSI- of KANS-klachten hebben al een goed ingerichte werkplek. Ze nemen regelmatig pauzes en gebruiken soms zelfs een speciale muis. Toch blijven klachten regelmatig terugkomen of bestaan.
Misschien is de oplossing een heel andere vorm van de muis, als je goed kijkt naar hoe mensen de muis gebruiken.
Hoe doen we dat in Nederland?
Nederland heeft geen soort Fleximouse, maar er zijn wel verschillende onderzoeken die kijken naar nieuwe soorten muizen die beter passen bij de mogelijkheden en grenzen van het menselijke lichaam.
De HandShoeMouse: een Nederlandse ontdekking
Het meest duidelijke voorbeeld is de HandShoeMouse, ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf Hippus, in samenwerking met medische deskundigen van het Erasmus MC.
De HandShoeMouse ziet er totaal anders uit dan een standaard muis. De hand rust helemaal op het apparaat, waardoor spieren minder hoeven te werken om de muis vast te houden. Het ontwerp is speciaal gemaakt om spanning in hand, pols en onderarm te verminderen.
Voor veel mensen met RSI- of KANS-klachten is dit een bekend hulpmiddel. De gedachte achter de HandShoeMouse lijkt sterk op die van het Amerikaanse onderzoek: niet de gebruiker aanpassen aan de muis, maar de muis aanpassen aan de gebruiker. De HandShoeMouse is bij veel webshops te koop.
Een foto van een HandshoeMouse
Wat maakt de HandShoeMouse anders?
Bij een gewone muis:
- zweeft een deel van de hand boven het apparaat
- moeten vingers voortdurend licht aangespannen blijven
- knijp je vaak met duim en vingers
De HandShoeMouse:
- ondersteunt de hele hand
- laten de vingers in een natuurlijke positie
- heeft nauwelijks knijpkracht nodig
- houdt de pols grotendeels neutraal
Het ontwerp probeert daarmee de statische spierbelasting te verminderen.
Onderzoek als basis van de HandShoeMouse
Er is onderzoek gedaan voor de ontwikkeling van de HandShoeMouse. Maar minder uitgebreid dan veel mensen denken. De HandShoeMouse is vooral ontwikkeld vanuit:
- anatomische kennis (kennis van lichaamsbouw)
- observaties bij patiënten
- ergonomische (gebruiksvriendelijke) principes (regels)
- biomechanische analyses van spierbelasting (onderzoek van wat bewegingen doen)
Er zijn verschillende gebruikersevaluaties (beoordelingen) en ergonomische onderzoeken uitgevoerd, maar er bestaat geen groot Nederlands meerjarig universitair onderzoeksprogramma, zoals bijvoorbeeld bij sommige andere medische hulpmiddelen. Veel van deze studies waren kleinschalige laboratoriumonderzoeken met enkele tientallen deelnemers. Zij laten zien dat muisgebruik gepaard gaat met voortdurende spieractiviteit en krachtuitoefening. De HandShoeMouse werd ontworpen om die belasting te verminderen.
Wel wordt de muis regelmatig genoemd in:
- ergonomische richtlijnen
- adviezen van arbodiensten
- ergotherapeutische praktijken
- hulpmiddelenoverzichten voor RSI- en KANS-klachten
Meer informatie en onderzoeken vind je onderaan dit artikel.
Onderzoek naar gezond computerwerken
Ook aan de TU Delft wordt onderzoek gedaan naar gezond computergebruik.
Onderzoeker Marijke Dekker promoveerde (verdedigde haar proefschrift) op het onderwerp Healthy Computer Working en onderzocht onder andere de omvang van RSI-klachten onder studenten die langdurig achter een computer werken.
Hoewel dit onderzoek zich niet specifiek richt op nieuwe muizen, draagt het bij aan de kennis over mogelijke gevaren, preventie (voorkomen van klachten) en gezond computergebruik.
Lees wat wij schreven over het proefschrift van Marijke Dekker.
Soft robotics en slimme wearables
Aan de Universiteit Twente en de Technische Universiteit Eindhoven wordt onderzoek gedaan naar nieuwe technologieën die interessant kunnen zijn voor mensen met arm- en handklachten.
Zo werkt de Universiteit Twente aan zachte robot-handschoenen die hand- en vingerbewegingen ondersteunen tijdens revalidatie. Aan de TU Eindhoven wordt onderzoek gedaan naar soft robotics, slimme sensoren en haptische technologieën (aanraking en trillen) die bekijkt hoe techniek mensen kan helpen.
Deze ontwikkelingen zijn niet speciaal gericht op RSI- of KANS-klachten, maar laten zien dat er steeds meer aandacht komt voor technologie die zich aanpast aan de gebruiker in plaats van andersom.
De computermuis is misschien nog niet af
De traditionele computermuis bestaat nu al ruim zestig jaar. Het Live Science-artikel laat zien dat onderzoekers zich afvragen of het tijd wordt voor een volgende stap.
Of de Fleximouse of A-frame Mouse ooit te koop zullen zijn, is nog onzeker. Maar de onderliggende vraag is belangrijk: kunnen we computerwerk zo ontwerpen dat het beter aansluit bij de menselijke lichaamsbouw?
Als RSI-Vereniging blijven wij de laatste ontwikkelingen volgen. En we zullen jullie hierover informeren!
Heb je zelf ervaring met één van deze technieken? Wij zijn er benieuwd naar. Laat het ons weten!
Meer informatie
Wil je meer weten over allerlei soorten computermuizen? Kijk dan op onze pagina Computergebruik.
De redactie is bezig met het maken van een nieuwe pagina over muizen, met de nieuwste informatie en uitleg in eenvoudige taal.
Bronnen
- Live Science – Farewell to the computer mouse? Bizarre new designs could reduce wrist injuries, scientists say
- HandShoeMouse (Hippus)
- https://www.handshoemouse.com
- PubMed – Measuring and Characterizing Force Exposure During Computer Mouse
- Google Scholar, Peter W. Johnson: https://scholar.google.com/citations?user=EXz20egAAAAJ
- Peter W. Johnson bij PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=Johnson+PW+computer+mouse
- TU Delft – Healthy Computer Working
- Universiteit Twente – onderzoek naar wearable handtechnologie
- TU Eindhoven – Haptics and Soft Robotics
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en niet als medisch advies. Ook zijn we niet gesponsord door commerciële partijen. Bij aanhoudende klachten is het verstandig een arts, fysiotherapeut of ergotherapeut te raadplegen.
Tekst: RSI-redactie
Afbeelding muis met oortjes en staart met stekker gemaakt met AI
Comments (0)