Heb je pijn in je nek, schouders, armen of handen? Dan vraag je je misschien af: komt dit door mijn smartphone? Dat is een logische vraag. We gebruiken onze telefoon vaak en lang.
Het antwoord is niet zo simpel. RSI-klachten hebben meestal niet één duidelijke oorzaak. In dit artikel lees je wat we wél weten over smartphonegebruik en klachten. En wat nog niet zeker is.
Wat zijn RSI-klachten?
Eerst dit: RSI en KANS zijn verzamelnamen. Het zijn geen medische diagnoses. De begrippen RSI en KANS worden gebruikt voor klachten aan je arm, nek en schouder die kunnen komen door werk, houding, herhaling of stress.
RSI-klachten zijn klachten zoals:
- pijn
- stijfheid
- een doof gevoel
- tintelingen
Deze klachten zitten vaak in:
Belangrijk om te weten:
- er is vaak geen duidelijke schade te zien (bijvoorbeeld op scans)
- de klachten zijn wel echt
- de klachten kunnen lang blijven
- er is meestal niet één oorzaak
Veroorzaakt een smartphone RSI-klachten?
Er is geen sterk bewijs dat je RSI-klachten krijgt alleen door je smartphone te gebruiken. Onderzoek laat wel een verband zien.
Mensen die hun smartphone veel gebruiken, ervaren soms RSI-klachten. Dat betekent niet dat de smartphone de oorzaak is van de klachten.
Veel van dit onderzoek kijkt alleen naar wat er gebeurt. Bijvoorbeeld als iemand zijn smartphone gebruikt. En of die persoon klachten heeft. Of mensen geven zelf aan hoeveel ze hun smartphone gebruiken en welke klachten ze hebben.
Geschat smartphonegebruik is beperkt betrouwbaar, studies tonen aan dat deze schattingen vaak afwijken van echte metingen op de telefoon zelf.
Zo weet je niet zeker of smartphonegebruik de oorzaak van de klachten is.
Wat weten we wél?
Onderzoek laat zien dat smartphonegebruik wél een rol kan spelen bij RSI-klachten. Bijvoorbeeld op deze manieren:
Houding is belangrijk
Veel mensen kijken naar beneden als ze hun telefoon gebruiken. Onderzoek laat zien dat dit zorgt voor:
- voorovergebogen hoofd
- gebogen nek (nekflexie)
- opgetrokken schouders en een ingezakte houding
- lang in dezelfde houding zitten of staan
Dit kan leiden tot:
- meer belasting van je nek
- overbelaste spieren
Onderzoek laat bijvoorbeeld ook zien dat mensen die hun smartphone veel gebruiken, meer dan 2 keer zo vaak nekpijn hebben dan mensen die dat minder doen.
Veel kleine bewegingen van duim en hand
Bij smartphonegebruik maak je steeds kleine bewegingen. Denk aan: scrollen, typen en je telefoon vasthouden. Daardoor kun je klachten aan spieren en gewrichten krijgen, blijkt uit onderzoek.
Denk aan:
- overbelaste pezen
- vermoeide spieren
- een vervelend gevoel in je duim of pols
Vooral bij lang en veel gebruik van je smartphone kunnen klachten ontstaan aan je duim, pols en hand.
Oogklachten komen vaak voor
Lang naar een scherm kijken kan ook klachten geven.
Veel voorkomende klachten zijn:
- droge ogen
- vermoeide ogen
- wazig zien
- branderig gevoel
- hoofdpijn
Deze klachten horen bij digitale oogbelasting, die kunnen ontstaan door lang naar een scherm te kijken. Dat heet ook wel computerogen (computer vision syndrome).
Deze klachten zijn meestal tijdelijk. Maar als je lang en vaak doorgaat zonder pauze, kunnen klachten blijven of erger worden.
Het maakt uit hoe lang je je smartphone gebruikt
Niet alleen wat je doet maakt uit, maar ook hoe lang. Je smartphone lang en vaak gebruiken kan de kans op bijvoorbeeld nekklachten vergroten.
Dit verschilt per persoon. De ene persoon krijgt snel klachten. De ander bijna niet. Het gevolg is dus niet voor iedereen hetzelfde.
Wat is nog niet duidelijk over smartphones en RSI-klachten?
Er zijn nog veel vragen zonder duidelijk antwoord. Sommige onderwerpen krijgen wel veel aandacht in onderzoek. Maar daar is nog geen goed bewijs voor.
Dit weten we nog niet:
- Zorgen smartphones voor RSI-klachten? We weten dat het met elkaar te maken heeft. Maar of smartphonegebruik een directe oorzaak is, is niet duidelijk aangetoond.
- Is er één oorzaak voor RSI-klachten? Die is niet gevonden. Klachten komen vaak door meer oorzaken tegelijk.
- Zorgen smartphones voor andere diagnoses? Onderzoek laat zien dat smartphonegebruik misschien iets te maken heeft met diagnoses zoals Morbus De Quervain, carpaletunnelsyndroom en cubitaletunnelsyndroom. Er is geen sterk bewijs gevonden dat de smartphone de oorzaak is voor deze diagnoses.
- Hoeveel schermtijd is te veel? Onderzoek laat zien dat dit per persoon verschilt. Meer schermtijd betekent niet automatisch dat je meer klachten hebt.
- Komen klachten altijd door je houding? Dat weten we niet. Naar beneden kijken kan zorgen voor meer belasting van je spieren. Maar er is geen bewijs dat dit voor schade zorgt.
Ook termen zoals text neck of smartphone duim zijn geen officiële diagnoses. Het zijn beschrijvingen van klachten.
Klachten hebben vaak meerdere oorzaken
RSI-klachten ontstaan meestal door meerdere factoren samen.
Taakgebonden factoren:
- houding
- herhaalde bewegingen
- duur van belasting
- smartphonegebruik (en andere beeldschermen)
Persoonsgebonden factoren:
- stress
- werkdruk
- conditie
- herstel
Dat betekent dus dat het gebruiken van je smartphone maar één deel is. Het is meestal niet de enige oorzaak.
Je smartphone is niet automatisch de oorzaak van je klachten
Heb je klachten? Dan betekent dat niet automatisch dat je smartphone de oorzaak is.
En ook niet dat je iets verkeerd hebt gedaan.
Goed om te weten:
- je kunt vaak iets doen aan je klachten
- kleine aanpassingen kunnen helpen
Wat kun je zelf doen?
Variatie
- Wissel van houding
- Leg je telefoon regelmatig weg
Bekijk ook de challenge:
https://rsi-vereniging.nl/algemeen/leg-je-telefoon-weg-challenge/
Houding
- Houd je telefoon af en toe iets hoger
- Buig je nek minder naar voren
Beweging
- Neem korte pauzes
- Rek en beweeg tussendoor
Gebruik aanpassen
- Wissel van hand
- Gebruik beide handen als dat kan
Wanneer kun je hulp zoeken?
Je kunt veel last hebben van RSI-klachten. Gelukkig is er ook hulp. Neem contact op met een arts, fysiotherapeut of bedrijfsarts als:
- je klachten langer dan een paar weken blijven
- je klachten steeds erger worden
- je last hebt van tintelingen of krachtsverlies
Samenvatting
Er is nog veel niet bekend over RSI-klachten en smartphonegebruik. We weten wel dat veel smartphonegebruik kan bijdragen aan klachten. Vooral door je houding en door veel kleine, herhaalde bewegingen.
We weten níet of smartphonegebruik een directe oorzaak is van de klachten. RSI-klachten hebben vaak meer oorzaken. Smartphonegebruik is daar één onderdeel van. Andere oorzaken zijn bijvoorbeeld je werk, je activiteiten en stress.
Inhoud
