skip to Main Content

Wat kun je doen om klachten door vervoer te beperken?

Rijden in een hobbelige bus of tram met vaak optrekken en stoppen en veel bochten kan een zware belasting zijn voor je lichaam. Hetzelfde geldt voor een trein – het bonken over de rails is ook geen pretje voor je lijf. Veel mensen met RSI-klachten ondervinden vervoersproblemen. Herken je dit?

Doen ritten in bus of trein teveel pijn, beperk ze dan zoveel mogelijk. Probeer ander vervoer te regelen, bijvoorbeeld met een (comfortabele) auto, dat is minder belastend voor je lichaam. Plan daarna een rustperiode in, zodat je lichaam de kans krijgt om te herstellen.

Wat kun je nog meer doen om je klachten te beperken? We geven hierna wat tips.

Harde spalken

Ik heb jarenlang gefietst en auto gereden met aangemeten harde spalken. Na het fietsen had ik minder klachten en door de spalken zakte ik niet meer plotseling door mijn polsen, waardoor ik met mijn kin op het stuur belandde.

De spalken zijn ook fijn bij het boodschappen doen: zonder spalken liet ik geregeld producten uit mijn handen vallen, met spalken is dat nooit gebeurd.

Eén nadeel: ik kon met de spalken niet op een omafiets opstappen, omdat de spalken in de weg zaten en niet konden buigen.

Toen ik de spalken net had heb ik wel eerst bij de autoverzekeraar gevraagd of de verzekering de schade zou dekken in geval van schade. Het antwoord toen (1993) was dat zolang de dokter het niet verboden had, het geen reden zou zijn voor het weigeren van het vergoeden van schade.

Corinne Travail

Houding

• Zorg dat je in een goede fietshouding zit. Leun niet te veel voorover, om je handen, armen, schouders en rug te ontlasten. Vraag bij twijfel advies bij je behandelaar of een fietshandelaar.

Remmen

• Handremmen zijn voor de meeste RSI-patiënten te zwaar. Een fiets met een terugtraprem is dan beter, maar die hebben meestal geen versnelling. Er zijn wel fietsen met een terugtraprem en versnellingen.

Stuur

• Een hoog stuur (zoals bij een omafiets) belast de armen en handen minder.
• Gebruik vleugelhandvatten of gelhandvatten (of isolatiebuis om het stuur) om klappen op te vangen.
• Fietshandschoenen verminderen het trillen van het fiets- of wegdek en geven meer grip op het stuur.
• Leer fietsen zonder handen, zodat je op een rustige weg op een veilige manier even je armen kunt ontlasten.
• Gebruik warme handschoenen, ook in de lente-, zomer- en herfstperiode, als het fris weer is en niemand anders ze aan heeft. Het valt bijna niemand op. Als je vingers warm blijven doen ze minder pijn.
• Als je niet meer durft te fietsen omdat je soms plotseling door je polsen zakt (uitval), dan kan een polsband (spalk) een oplossing zijn. Er zijn verschillende soorten zachte (soft) en harde spalken. Je kunt ze zelf kopen, maar als een specialist de spalk voorschrijft, dan worden de kosten soms vergoed vanuit de basisverzekering.

Zadel

• Zet het zadel goed naar voren, zodat je niet te veel op je stuur hoeft te leunen.

Banden

• Pomp banden niet zelf hard op, maar laat het doen bij de betaalde fietsenstalling of garage.

Ander soort fiets

• Nog fijner is een fiets met trapondersteuning (e-bike). Het waait nog al eens in ons land en als je dan zwaar moet trappen komt er veel gewicht op de handen terecht.
• Denk eens aan een ligfiets met onderstuur. Hierdoor worden armen en handen haast niet belast.
• Koop zo nodig een (tweedehands) fiets die beter bij jouw situatie past.

Oefeningen

• Doe oefeningen tijdens het fietsen: houd met een arm het stuur vast en maak zwaaiende bewegingen met de andere. Zorg er wel voor dat je geen andere weggebruikers hindert of in gevaar brengt.

Zelf autorijden kan ook klachten geven. Zeker in druk verkeer met veel optrekken en stoppen. Maar ook lange ritten kunnen belastend zijn, omdat je min of meer steeds in dezelfde houding zit.

Maak het jezelf zo comfortabel mogelijk en pauzeer regelmatig, zodat je zo lang mogelijk kunt blijven rijden en niet afhankelijk wordt van ander vervoer.

Schakelen

• Schakelen kan pijnlijk zijn: laat je informeren over de voordelen van een automaat. Maak eerst een proefrit in een auto met automaat voordat je tot deze (dure) aanschaf overgaat.
• Als je veel schakelen wilt vermijden kun je beter niet in de stad gaan rijden. Parkeer je auto bij een transferium en maak verder gebruik van het openbaar vervoer.
• Nog een optie om schakelen te vermijden: laat je zoveel mogelijk rijden.

Stuur

• Let bij de aanschaf van een nieuwe of tweedehands auto op de verstelmogelijkheden van het stuur. Kan dit omhoog/omlaag, of naar je toe/van je af?

Cruisecontrol

• Een auto met standaard cruise control rijdt prettig voor mensen met RSI-klachten. Dan hoeft je voet niet op het gaspedaal blijven en is het voor de armen prettiger leunen.

Stuurbekrachtiging

• Kies je een auto met of zonder stuurbekrachtiging?
Een auto zonder stuurbekrachtiging rijdt volgens sommigen prettiger, omdat je grove bewegingen gemakkelijker kunt uitvoeren dan subtiele. Probeer voor je overgaat tot de aanschaf van stuurbekrachtiging eerst het rijden met een auto zonder deze voorziening. Let vooral op handelingen als in- en uitdraaien bij het parkeren, straatje keren, enz. Als dit te zwaar gaat kun je de aanschaf alsnog overwegen.

Kofferbak

• Een vlakke laadbak, of laadbak zonder hoge rand is gemakkelijk bij het in- en uitladen.

Onderweg

• Een middensteun tussen de voorstoelen is heel prettig bij RSI-klachten. Je kunt dan tijdens het rijden met je (rechter)arm leunen op de armsteun.
• Zet je linkerbeen gebogen neer zodat je linkerarm enigszins op dat been kan steunen terwijl je rijdt.
• Gebruik de wachttijd voor het stoplicht om je armen te bewegen. Zet de versnelling in de vrijstand en zet de auto eventueel ook nog op de handrem voordat je ‘los’ gaat. Dit is vooral handig als je wat langer moet wachten, bijvoorbeeld bij een spoorwegovergang.
• Soms is autorijden (tijdelijk) onmogelijk. Als je er teveel klachten door krijgt, moet je het niet meer doen. Niet alleen voor je eigen veiligheid, maar ook voor die van anderen.

Regiotaxi, of deeltaxi, is er voor iedereen en deze taxi vervoert je binnen een straal van 25 km vanaf je woonadres. Het kan zijn dat je de taxi met anderen moet delen en dat je daardoor niet rechtstreeks naar je bestemming gaat. Je moet regiotaxi altijd van tevoren reserveren.

Als je aan bepaalde voorwaarden voldoet kun je een indicatie via de Wmo krijgen en een speciale pas – zo kun je tegen een lager tarief reizen. Deze pas vraag je aan via de afdeling Wmo van je gemeente.

De meeste mensen denken dat de Wmo-taxipas alleen voor mensen bestemd is die niet (goed) kunnen lopen of staan. Niet tegen het slingeren van de bus kunnen, die vaak optrekt en stopt, veel bochten maakt en hobbelt en slingert kan ook een reden zijn. Bij een trein kunnen het bonken, remmen en optrekken problemen geven.

Schakel je vakbond in, of je rechtsbijstandsverzekering als je aanvraag wordt afgewezen.

Volg je revalidatietherapie en moet je daarvoor een aantal keren per week naar een instelling toe? Is openbaar vervoer (hangend aan een paal in overvolle bussen, trams of treinen) voor jou de reden om van de therapie af te zien?

Als je kunt aantonen dat openbaar vervoer te belastend is en je niemand hebt die je kan vervoeren, dan kun je vooraf bij je zorgverzekeraar taxivergoeding aanvragen via de hardheidsclausule. De behandelende revalidatiearts moet daarvoor een aanvraagformulier invullen.

Krijg je de vervoerskosten niet vergoed dan kun je ze onder bepaalde voorwaarden aftrekken van je aangifte inkomstenbelasting.

In ons RSI-Magazine schrijven we ook over vervoer. We hebben de artikelen voor je op een rij gezet.

RSI-moment in de bus (Vera), RSI-Magazine 2016-2, pagina 21

Heb je zelf nog tips of aanvullingen die op deze lijsten ontbreken? Stuur ze naar de webredactie.

Back To Top